Konut, çoğu bütçenin en ağır kalemi. Kira ya da kredi taksiti, aidat, elektrik, su, doğalgaz, internet… Hepsi bir araya geldiğinde gelirin yarısına yaklaşabilir. Bu yüzden ev giderleri azaltma çalışması, küçük alışkanlıkları düzeltmekten çok daha hızlı sonuç verir.
Aşağıdaki adımları sırayla uygulayın. Tek oturumda bitmesi gerekmiyor; bir hafta içinde parça parça ilerleyebilirsiniz.
Son 6 ayın kira/taksit, aidat, elektrik, su, doğalgaz, internet, TV aboneliği, sigorta ve tamir masraflarını yazın. Faturalar mevsimsel değiştiği için 3 ay yeterli olmaz. Aylık harcamalarınızı takip etme alışkanlığınız varsa bu liste zaten yarı hazırdır.
6 aylık toplamı 6'ya bölün. Sonra net gelirinize oranlayın. Oran %35'in üzerindeyse diğer hedefleriniz (acil fon, borç kapatma, tasarruf) sıkışıyor demektir. Oranı bilmek, hangi kalemde ne kadar sert davranacağınızı belirler.
Kira ve aidat sabittir, ama tek hamlede büyük fark yaratır. Elektrik ve gaz değişkendir; davranışla küçülür. Sabit ve değişken harcamaları ayırma mantığını burada birebir kullanabilirsiniz. Enerjide %10 tasarruf ile kirada %10 indirim aynı emeği gerektirmez, aynı parayı da getirmez.
Seçenekleriniz genelde şunlar:
Ucuz ama uzak ev, yakıt ve zaman olarak fatura keser. Kira farkından ayda ne kazandığınızı, ek ulaşım masrafından ne kaybettiğinizi yan yana yazın. Net sonuç negatifse "ucuz ev" ucuz değildir.
Enerji faturasının en büyük parçası burasıdır.
Buzdolabı, su ısıtıcısı, aydınlatma ve bekleme modunda kalan cihazlar. Buzdolabını duvardan uzaklaştırın, lastiğini kontrol edin. Ampulleri LED'e çevirin. Termosifonu sürekli açık bırakmayın. Çamaşırı düşük derecede ve dolu makineyle yıkayın.
Damlayan musluk ve sızdıran rezervuar sessizce para yakar. Musluklara perlatör takın. Kısa duş, dolu bulaşık makinesi, soğuk suyu boşa akıtmama gibi alışkanlıklar toplamda anlamlı fark üretir.
İnternet hızınızı gerçekten kullanıyor musunuz? TV paketinizde açmadığınız kanallar var mı? Sözleşme bitim tarihlerini takvime yazın; yenileme dönemi pazarlık dönemidir. Kullanmadığınız hiçbir aboneliği "az para" diye tutmayın.
Kombi bakımı, boya, tesisat arızası her yıl bir şekilde gelir. Aylık küçük bir tutarı bu iş için kenara koyun. Beklenmedik tamiratı kredi kartına yüklememenin en kolay yolu bu. Acil fon mantığının konuta özel bir versiyonu gibi düşünün.
Faturada oluşan farkı hesapta bırakırsanız erir. Otomatik talimatla tasarruf hesabına ya da en yüksek faizli borcunuza yönlendirin. Hedef belirlemek, tasarrufu kalıcı kılan tek şey.
Aynı tabloyu yeniden doldurun. Hangi müdahale işe yaradı, hangisi boşa gitti? Sadece ölçtüğünüz şey iyileşir.
| Kalem | Etki büyüklüğü | Gereken emek |
|---|---|---|
| Kira / taksit | Çok yüksek | Yüksek, yılda bir kez |
| Isıtma | Yüksek | Orta, sezonluk |
| Elektrik | Orta | Düşük, alışkanlık |
| İnternet / abonelikler | Orta | Düşük, tek seferlik |
| Su | Düşük–orta | Düşük |